॥ శ్రీరామాయ నమః ॥
ఈ సర్గలో సుగ్రీవుడు దుఃఖిస్తున్న శ్రీరామునికి ధైర్యం చెప్పి, సముద్రాన్ని దాటి లంకను చేరి రావణుడిని జయించగలమని వివరిస్తాడు.
యుద్ధకాండం — ద్వితీయ సర్గం
శ్లోకం 1
తం తు శోకపరిద్యూనం
రామం దశరథాత్మజమ్ ।
ఉవాచ వచనం శ్రీమాన్
సుగ్రీవః శోకనాశనమ్ ॥ 1 ॥
శ్లోకం 2
కిం త్వయా తప్యతే వీర
యథాన్యః ప్రాకృతస్తథా ।
మైవం భూస్త్యజ సంతాపం
కృతఘ్న ఇవ సౌహృదమ్ ॥ 2 ॥
శ్లోకం 3
సంతాపస్య చ తే స్థానం
న హి పశ్యామి రాఘవ ।
ప్రవృత్తాముపలబ్ధాయాం
జ్ఞాతే చ నిలయే రిపోః ॥ 3 ॥
శ్లోకం 4
మతిమాన్ శాస్త్రవిత్ప్రాజ్ఞః
పండితశ్చాసి రాఘవ ।
త్యజేమాం ప్రాకృతాం బుద్ధిం
కృతాత్మేవార్థదూషిణీమ్ ॥ 4 ॥
శ్లోకం 5
సముద్రం లంఘయిత్వా తు
మహానక్రసమాకులమ్ ।
లంకామారోహయిష్యామో
హనిష్యామశ్చ తే రిపుమ్ ॥ 5 ॥
శ్లోకం 6
నిరుత్సాహస్య దీనస్య
శోకపర్యాకులాత్మనః ।
సర్వార్థా వ్యవసీదంతి
వ్యసనం చాధిగచ్ఛతి ॥ 6 ॥
శ్లోకం 7
ఇమే శూరాః సమర్థాశ్చ
సర్వతో హరియూథపాః ।
త్వత్ప్రియార్థం కృతోత్సాహాః
ప్రవేష్టుమపి పావకమ్ ॥
ఏషాం హర్షేణ జానామి
తర్కశ్చాపి దృఢో మమ ॥ 7 ॥
శ్లోకం 8
విక్రమేణ సమానేష్యే
సీతాం హత్వా యథా రిపుమ్ ।
రావణం పాపకర్మాణం
తథా త్వం కర్తుమర్హసి ॥ 8 ॥
శ్లోకం 9
సేతురత్ర యథా బధ్యేత్
పశ్యేమ తాం పురీమ్ ।
తస్య రాక్షసరాజస్య
తథా త్వం కురు రాఘవ ॥ 9 ॥
శ్లోకం 10
దృష్ట్వా తాం హి పురీం లంకాం
త్రికూటశిఖరే స్థితామ్ ।
హతం చ రావణం యుద్ధే
దర్శనాదవధారయ ॥ 10 ॥
శ్లోకం 11
అబద్ధ్వా సాగరే సేతుం
ఘోరే చ వరుణాలయే ।
లంకా న మర్దితుం శక్యా
సేంద్రైరపి సురాసురైః ॥ 11 ॥
శ్లోకం 12
సేతుర్బద్ధః సముద్రే చ
యావల్లంకాసమీపతః ।
సర్వం తీర్ణం చ మే సైన్యం
జితమిత్యుపధారయ ॥ 12 ॥
శ్లోకం 13
ఇమే హి సమరే వీరా
హరయః కామరూపిణః ॥ 13 ॥
శ్లోకం 14
తదలం విక్లవాం బుద్ధిం
రాజన్ సర్వార్థనాశనీమ్ ।
పురుషస్య హి లోకేఽస్మిన్
శోకః శౌర్యాపకర్షణః ॥ 14 ॥
శ్లోకం 15
యత్తు కార్యం మనుష్యేణ
శౌండీర్యమవలంబ్యతామ్ ।
తదలంకరణాయైవ
కర్తుర్భవతి సత్వరమ్ ॥ 15 ॥
శ్లోకం 16
అస్మిన్ కాలే మహాప్రాజ్ఞ
సత్త్వమాతిష్ఠ తేజసా ।
శూరాణాం హి మనుష్యాణాం
త్వద్విధానాం మహాత్మనామ్ ॥
వినష్టే వా ప్రణష్టే వా
శోకః సర్వార్థనాశనః ॥ 16 ॥
శ్లోకం 17
తత్త్వం బుద్ధిమతాం శ్రేష్ఠః
సర్వశాస్త్రార్థకోవిదః ।
మద్విధైః సచివైః సార్ధం
అరిం జేతుం సమర్హసి ॥ 17 ॥
శ్లోకం 18
న హి పశ్యామ్యహం కంచిత్
త్రిషు లోకేషు రాఘవ ।
గృహీతధనుషో యస్తే
తిష్ఠేదభిముఖో రణే ॥ 18 ॥
శ్లోకం 19
వానరేషు సమాసక్తం
న తే కార్యం విపత్స్యతే ।
అచిరాద్ద్రక్ష్యసే సీతాం
తీర్త్వా సాగరమక్షయమ్ ॥ 19 ॥
శ్లోకం 20
తదలం శోకమాలంబ్య
క్రోధమాలంబ భూపతే ।
నిశ్చేష్టాః క్షత్రియా మందాః
సర్వే చండస్య బిభ్యతి ॥ 20 ॥
శ్లోకం 21
లంఘనార్థం చ ఘోరస్య
సముద్రస్య నదీపతేః ।
సహాస్మాభిరిహోపేతః
సూక్ష్మబుద్ధిర్విచారయ ॥ 21 ॥
శ్లోకం 22
లంఘితే తత్ర తైః సైన్యైః
జితమిత్యేవ నిశ్చిను ।
సర్వం తీర్ణం చ మే సైన్యం
జితమిత్యవధార్యతామ్ ॥ 22 ॥
శ్లోకం 23
ఇమే హి హరయః శూరాః
సమరే కామరూపిణః ।
తానరీన్ విధమిష్యంతి
శిలాపాదపవృష్టిభిః ॥ 23 ॥
శ్లోకం 24
కథంచిత్ పరిపశ్యామి
లంఘితం వరుణాలయమ్ ।
హతమిత్యేవ తం మన్యే
యుద్ధే శత్రునిబర్హణ ॥ 24 ॥
శ్లోకం 25
కిముక్త్వా బహుధా చాపి
సర్వథా విజయీ భవాన్ ।
నిమిత్తాని చ పశ్యామి
మనో మే సంప్రహృష్యతి ॥ 25 ॥
॥ ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే ఆదికావ్యే
యుద్ధకాండే ద్వితీయః సర్గః ॥
॥ శ్రీ సీతారామచంద్రార్పణమస్తు ॥